1

تلویزیون بی کتاب، کتاب بی تلویزیون

امروزه با نگاهی کلی به برنامه‌های تلویزیون متاسفانه شاهد آن هستیم که صدا و سیما از این ظرفیت قابل ملاحظه برای تاثیر گذاری‌ها و فرهنگ سازی‌های کاربردی و مورد نیاز در جامعه استفاده نکرده و جای خالی برنامه‌هایی با مضمون کتاب و ترویج کتاب خوانی در آن به شدت احساس می‌شود.

استفاده از رسانه‌های جمعی و پر مخاطب در فرهنگ سازی‌های مهم و کارآمدی مانند ترویج فرهنگ مطالعه و کتاب خوانی در جامعه یکی از موثر‌ترین و بهترین شیوه‌های فرهنگ سازی امور محسوب می‌شود.

رسانه‌های گروهی که تقریبا تمام زندگی بشر را به تسخیر خود درآورده‌اند می‌توانند در هدایت جامعه و افراد به سوی اهداف و افکار مثبت و حتی تفکرات و اهداف منفی نقش موثری ایفا کنند.

تلویزیون به عنوان پر مخاطب‌ترین و تاثیرگذار‌ترین رسانهٔ گروهی که جای خود را به وفور در زندگی افراد باز کرده است، بیش ار هر رسانهٔ دیگری فضای تربیتی خانواده‌ها را از حضور خود متاثر کرده و به نوعی تبدیل به الگو و منشا تقلیدی برای خانواده‌ها و به خصوص کودکان و نوجوانان گشته است.

با توجه به تاثیر گذاری بسیار زیاد و عمیق صدا و سیما بر جامعه و با توجه به رسالت اصلی صدا و سیما که ترویج فرهنگ اصیل در جامعه است  این رسانهٔ گروهی در حقیقت بیشترین و پر رنگ‌ترین سهم و مسئولیت برای ترویج فرهنگ کتاب و کتاب خوانی که اولین اقدام در شکوفایی فرهنگی محسوب می‌شود را دارا است

ترویج کتاب و کتاب خوانی از طریق تلویزیون به عنوان پرمخاطب‌ترین رسانهٔ گروهی که از تنوع سنی بسیار زیاد مخاطبان نیز بهره‌مند است می‌تواند با استفاده از چند شیوه صورت بگیرد.

ترویج فرهنگ کتاب خوانی از طریق تبلیغات کتاب در میان برنامه‌ها، اشاعهٔ فرهنگ مطالعه بوسیلهٔ معرفی کتاب‌های ارزشمند و ناشران موفق و تاثیر گذار در قالب برنامه‌هایی خاص و توسط مجریان برنامه‌ها و نیز فرهنگ سازی امر کتاب و کتاب خوانی به شیوه‌های غیر مستقیم و با تولید و پخش تله فیلم‌ها، سریال‌ها، انیمیشن‌ها، کارتون‌ها و برنامه‌هایی با مضمون کتاب، برای مخاطبان که از موثر‌ترین شیوه‌های ترویج و فرهنگ سازی کتاب و کتاب خوانی محسوب می‌شود، از جمله راه‌های نهادینه کردن و ترویج کتاب و کتاب خوانی در جامعه و بوسیلهٔ صدا وسیما است.

امروزه با نگاهی کلی به برنامه‌های تلویزیون متاسفانه شاهد آن هستیم که صدا و سیما از این ظرفیت قابل ملاحظه برای تاثیر گذاری‌ها و فرهنگ سازی‌های کاربردی و مورد نیاز در جامعه استفاده نکرده و جای خالی برنامه‌هایی با مضمون کتاب و ترویج کتاب خوانی در آن به شدت احساس می‌شود.

در سال‌های اخیر که کتاب به عنوان یک نیاز اساسی در جامعه مطرح شده است، بی‌توجهی و بی‌مهری صدا و سیما در مورد کتاب بیش از پیش قابل مشاهده است. در واقع عملکرد صدا و سیما دراین زمینه نشانگر آن بوده که صدا و سیما به عنوان نهادی که می‌تواند دراین زمینه نقش به سزایی داشته باشد، قدمی برای تعامل فرهنگی برنداشته و به طور کلی کتاب در صدا و سیما دارای جایگاه درخور و قابل ملاحظه‌ای نیست.

این غفلت در حالی اتفاق می‌افتد که هر روز شاهد تبلیغ کالاهایی مصرفی و نه ضروری که در مواردی جدای از ضرورت و مفید بودن، برای سلامت مادی و معنوی خانواده‌ها مضر هم می‌باشند هستیم و هنوز هیچ تبلیغ مناسب و تاثیر گذاری برای کتاب‌های ارزشمند و مفید تولید و پخش نمی‌شود.

در حاضر کتاب‌های آموزشی و دانشگاهی زیادی در تلویزیون تبلیغ می‌شود که اتفاقا بسیار هم سود آور هستند اما تبلیغ کتاب‌هایی فرهنگی و تاثیرگذار با مضامین اجتماعی، مذهبی، فلسفی و… که نه ناشر و نه مولف توان مالی مورد نیاز را ندارند، همچنان در صدا و سیما مغفول مانده است.

با توجه به اینکه برنامه‌هایی هرچند اندک در صدا و سیما و تنها در شبکهٔ چهار سیمابا مضمون تخصصی کتاب پخش شده است اما در کنار اندک بودن، این برنامه‌ها از شبکه‌ای برای مخاطبان خاص پخش شده و به دلیل نگاه تخصصیشان به مضمون کتاب تنها مورد توجه مخاطبان خاص قرار گرفته است و مخاطبین عام همچنان از لطف آشنایی با کتاب از طریق تلویزیون محروم مانده‌اند.

«کتابفروشی‌ هد هد» نام یک سریال تلویزیونی است که با مضمون کتاب در سال ۸۵ برای شبکه سوم سیما در ۱۳ قسمت تولید شد.

این سریال که می‌توان گفت آخرین سریال تلویزیونی با هدف ترویج فرهنگ کتاب و مطالعه در جامعه بود توسط کارگردان خوش‌ذوقی مانند مرضیه برومند تهیه و کارگردانی شد.

مرضیه برومند در این سریال با دستمایه قرار دادن یک کتابفروشی سیار، رویدادهای جذابی را با حضور بازیگرانی مانند امیر‌حسین صدیق، سحر دولتشاهی و فرهاد آییش رقم زد. این سریال با روایت زندگی کیوان کتابچی (امیرحسین صدیق) داستان جوانی بود که با فروش مغازه کتابفروشی پدرش، یک کتابفروشی سیار راه می‌اندازد.

متاسفانه از آن تاریخ تا کنون هنوز سریال تلویزیونی جذاب دیگری با محوریت کتاب و با نگاهی مبتکرانه و خلاق در صدا و سیما تولید و پخش نشده است.

و نیز هنوز انیمیشن و کارتون خاصی با رویکرد ترویج کتاب خوانی در کودکان و نوجوانان که به مقولهٔ کتاب بپردازد را در تلویزیون مشاهده نکرده‌ایم

این در حالی است که فرهنگ سازی مطالعه به روش‌های غیر مستقیم در کودکان که خود سازندهٔ فرهنگ آیندهٔ کشور هستند، از بیشترین اهمیت برخوردار است.

با توجه به نیاز مبرم جامعه به فرهنگ سازی کتاب و کتاب خوانی، صدا و سیما با گستردگی انواع و وسعت دایره مخاطبان خود، محفل مناسبی برای ترویج فرهنگ مطالعه به شیوه‌های گوناگون است که متاسفانه هنوز نتوانسته است دین خود را به فرهنگ مغفول ماندهٔ کتاب با استفاده از ظرفیت بالای خود و شیوه‌های خلاقانه ادا کند و تنها به معرفی‌گاه به‌گاه کتاب بسنده کرده است

منبع: خبرگزاری برنا

 

جایگاه آموزش، پژوهش و تولید در نظام آموزش عالی کشور

جایگاه آموزش، پژوهش و تولید در نظام آموزش عالی کشور

جایگاه آموزش، پژوهش و تولید در نظام آموزش عالی کشور را چگونه می توان ارزیابی کرد؟ چه ارتباطی بین آموزش، پژوهش و تولید وجود دارد؟ تولید در اقتصاد به سه بخش صنعت، کشاورزی و خدمات تقسیم می شود هریک از این سه بخش می تواند در سیاستگذاری کشورها و توسعه و آبادانی جوامع اولویت و اهمیت ویژه ای را براساس منابعی که به دست می آورد به خود تخصیص دهد. در این نوشته بحث و سخن ما در خصوص تولیدات هنری از نگاه فرهنگ است.

فرهنگ پدیده ای است که هوای تنفسی و بستر لازم را برای توسعه و پیشرفت فراهم می آورد.
مسئولین و مدیران عالی رتبه در هر نظام سیاسی قبل از هر اقدامی معتقدند باید فرهنگ سازی لازم انجام شود تا بتوان اهداف و قوانین مصوب سازمان و نهادهای کشوری را عملیاتی کرد.

سرمایه گذاری در تولیدات فرهنگی شامل بخش های مختلف (رادیو و تلویزیون، سینما، نمایش خانگی، تئاتر، تلویزیون های ماهواره ای، فضاهای مجازی تبلیغات محیطی، زیباسازی فضای های معماری، شهرسازی و طراحی صنعتی) برای تقویت باورها و ارزش های ملی، دینی و انقلابی می بایست به عنوان یکی از اولویت های اصلی و اساسی در نظام آموزش عالی مورد توجه مدیران دانشگاه ها و نهادهای فرهنگی و اجتماعی قرار گیرد.

جریان سازی مناسب و ایجاد زمینه های رشد و شکوفایی برای ارتباط ارگانیک و سازمان یافته بین سه مقوله آموزش، پژوهش و تولید از وظایف اصلی نظام آموزش عالی در هر کشور توسعه یافته ای است.

براساس یافته ها و مطالعات مراکز اطلاعاتی و آماری، تولیدات هنری ارتباط مؤثر و سازنده ای با بخش آموزش و پژوهش ندارد. حجم عمده ای از تولیدات کالاهای فرهنگی و هنری از آموزش تخصصی و حمایت تحقیقات علمی و فنی مناسب بهره مند نیستند.

نتایج پژوهش ها نشان می دهد برخی از کالاهای فرهنگی و هنری با توجه به نیازهای مخاطبان و رهنمودهای پژوهشی و آموزشی تولید نمی شود. لذا آثار و نتایج ناشی از انتشار، پخش و مصرف کالاهای فرهنگی و هنری موجب تقویت باورهای دینی، ملی و ارزشی مورد نظر نمی شود.

شایسته است مدیران متولی تولیدات فرهنگی و هنری در نظام آموزش عالی کشور مطالعات لازم را در خصوص لزوم ارتباط مؤثر تولیدات مذکور با یافته های بخش پژوهش و آموزش به منظور اثرگذاری و هماهنگی بیشتر با برنامه های مصوب مجلس شورای اسلامی و دولت را در دستور کار قرار دهند تا بتوانیم اهداف تحقق یافته توسعه ملی و علمی را در بخش های فرهنگی و اجتماعی، مورد ارزیابی و سنجش دقیق قرار دهیم.

امید آنکه پژوهشگران نظام آموزش عالی کشور نقش مؤثری در برنامه های توسعه و آبادانی ایران و اسلام عزیز برعهده گیرند.

نویسنده: دکتر محمد مؤمنی
منبع: خبرنامه پژوهشی دانشگاه دامغان، سال چهارم، زمستان ۹۲

استقلال فکری

استقلال فکری

اگر در جامعه ای استقلال فکری نباشد؛ همواره وابسته به  بیگانگان خواهد بود، در صورتی که تنها با اندیشه ی اینکه دیگران هیچ گونه برتری ذاتی بر فرد دیگری ندارند و با اتکا به همت خود و تلاش و داشتن پشتکار می توانند باعث پیشرفت و رشد تعالی جامعه گردند.

در کشور عزیزمان ایران نیز همان گونه که شما هم می دانید شعار ” استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی ایران” از شعار های بنیادی بود. و ارزش گذاری به استقلال از هر موضوع دیگر مهم تر و پر اهمیت بود؛ و توجه به استقلال فکری بود که باعث رشد جهشی کشور در تمامی علوم و زمینه ها شد.

لذا شرط تحقق استقلال فکری و فرهنگی ملت ایران، ایجاد نوعی تحول عمیق اندیشه ای و اعتقادی در آنان، وبازگشت به فرهنگ غنی اسلام و ایران است؛ و این تنها زمانی میسر می شود که مردم همت کنند و بدانند که می توانند.

امام خمینی در اهمیت استقلال فکری گفته است:«استقلال فکری، شرط اول استقلال است [۱] .»

نویسنده : جاوید قدیمی دیزج

توضیحات :

          [۱] : صحیفه ی نور، (جلد ۶)، صفحه ی ۳۷۲٫